ลึกๆ ลับๆ กับการจ่ายรอยัลตีของแอปเปิล มิวสิค

30 มิถุนายนนี้ แอปเปิลจะเปิดให้บริการ แอปเปิล มิวสิค ในร้อยประเทศ โดยคิดค่าบริการ 9.99 เหรียญต่อเดือนสำหรับอเมริกา แต่ราคาในแต่ละพื้นที่ยังไม่กำหนดออกมา และยังมีแพ็คเกจในแบบครอบครัว แล้วก็นักศึกษาให้เลือกอีกด้วย โดยผู้ที่สมัครใช้บริการจะฟังได้ฟรีใน 3 เดือนแรก และฟังได้ทั้งในไอโฟน, ไอแพด, ไอพอด ทัช, แม็ค, คอมพิวเตอร์ทั่วไป, แอปเปิลทีวี และโทรศัพท์ในระบบแอนดรอยด์

ซึ่งเรื่องหนึ่งที่หลายๆ คนให้ความสนใจก็คือ เรื่องของการจ่ายค่ารอยัลตีให้กับเจ้าของลิขสิทธิ์, บริษัทพิมพ์เพลง และคนแต่งเพลง

จากข้อมูลที่หลุดออกมาปรากฏว่า แอปเปิล มิวสิค จะไม่มีการจ่ายให้กับผู้ถือลิขสิทธิ์เพลงต่างๆ ในช่วงเดือนแรกๆ ของการให้บริการ ทำให้มีรัฐถึง 2 รัฐจะดำเนินการสอบสวนว่า มีการฮั้วกันระหว่างแอปเปิลกับทางค่ายเพลงหรือเปล่า ยิ่งไปกว่านั้น ยังมีข้อมูลที่เกี่ยวกับการจ่ายค่ารอยัลตีของแอปเปิล มิวสิค รั่วออกมาด้วยเช่นกัน

สำหรับผู้ใช้บริการ ส่วนหนึ่งที่ถือว่าล่อหูล่อใจให้ใช้บริการแอปเปิล มิวสิคมากที่สุดก็คือ การสมัครใช้งานแล้วไม่ต้องจ่ายค่าบริการใน 3 เดือนแรก เพื่อให้ผู้ใช้งานได้สัมผัสกับแอปเปิล มิวสิคอย่างเต็มที่ แต่ในช่วงเวลาประมาณๆ กัน เจ้าของลิขสิทธิ์ก็จะได้รับค่ารอยัลตีจากแอปเปิลเพียง 0% เท่านั้น ซึ่งก็หมายความว่า ไม่ได้อะไรเลย

โดยในสัญญา ระบุกันเป็นลายลักษณ์อักษรเลยว่า “สำหรับผู้ทดลองใช้บริการ และบัญชีที่ได้รับค่าชดเชย ซึ่งทางไอทูนส์จัดหามาโดยมีพื้นฐานจากการให้บริการแบบให้เปล่า, ไม่มีค่ารอยัลตีหรือค่าธรรมเนียมการอนุญาต รวมไปถึงค่าบริการ”

ด้วยข้อความธรรมดาดังกล่าว ความหมายตามที่รู้กันก็คือ ศิลปินคนไหนก็ตามที่ปล่อยงานเพลงใหม่ๆ ออกมาระหว่างวันที่ 30 มิถุนายน – 30 กันยายน ซึ่งไม่ต้องสงสัยกันเลยว่า เป็นช่วงที่งานเพลงดังๆ ส่วนใหญ่จะถูกเรียกฟังที่แอปเปิล มิวสิคมหาศาล จะไม่ได้รับค่าชดเชยใดๆ

แล้วเมื่อข้อกำหนดในช่วงทดลองฟังจบลง ทางแอปเปิลจะจ่ายราวๆ 58% ของรายได้จากการสมัครใช้บริการไปให้กับผู้ถือลิขสิทธิ์ แต่จากข้อมูลที่หลุดออกมาไม่ได้ลงลึกไปถึงในส่วนของรายละเอียดว่า บริษัทพิมพ์เพลงและคนแต่งเพลงได้รับเงินกันคนละเท่าไหร่? ยังไง?

แต่ถ้าคิดกันแบบเอาค่ารอยัลตีที่ทางไอทูนส์ จ่ายให้กับเมื่อมีการซื้อเพลงเกิดขึ้นผ่านการดาวน์โหลดเป็นมาตรฐาน ตัวเลขจะตกอยู่ที่ราวๆ 12%

ซึ่งหมายความว่า ทางแอปเปิลจะจ่ายเงินให้กับผู้ถือลิขสิทธิ์, บริษัทพิมพ์เพลง และผู้แต่งเพลงอยู่ที่ราวๆ 70% ซึ่งเป็นตัวเลขที่ไม่ได้ต่างไปจากที่คู่แข่งคนสำคัญอย่าง สปอติฟาย จ่ายเลย

ไม่ใช่แค่นั้น ทางเดอะ นิว ยอร์ค ไทม์ส ยังรายงานอีกว่า มีอย่างน้อย 2 รัฐ ที่ได้ดำเนินการสืบสวนเพื่อตรวจสอบดูว่า มีการละเมิดกฎหมายว่าด้วยการผูกขาด ในสัญญาที่แอปเปิลเซ็นกับค่ายเพลงต่างๆ ด้วยหรือไม่

ขณะที่ทางทนายในคดีทั่วไปที่นิว ยอร์ค และคอนเน็คติคัท ก็ต้องการรู้ว่า ทางแอปเปิลและสังกัดเพลงทั้งหลาย มีแผนที่จะฮั้วกัน เพื่อถอนการสนับสนุนบริการแบบฟังฟรีของสปอติฟาย ที่เรียกว่า “ฟรีเมี่ยม” และหันมาเอื้อประโยชน์ให้กับรูปแบบการดำเนินธุรกิจของแอปเปิลหรือเปล่า

จากเรื่อง ลึกๆ ลับๆ กับการจ่ายโรยัลตี้ของแอปเปิล มิวสิค โดย นพปฎล พลศิลป์ คอลัมน์ ดนตรีมีเหตุ หนังสือพิมพ์ ไทยโพสท์ วันที่ 18 มิถุนายน 2558

สามารถกดไลค์ Like เพจสะเด่าส์ ได้ที่นี่